Gobela, San Nikolas, Villamonte
Archive for June, 2011
Gorpuzti jaia Portu Zaharrean
Jun 24th
Getxoko auzoen artean, XXI. mendean bete-betean sartuta, Portu Zaharra da antzinako kutsuari gehien eusten diona, baita xarma marinelari ere.
Gaur egun, arrantzale-auzo horretan ospatzen diren jaiak hauexek dira: San Nikolas (bai abenduan, bai udako zaindariaren jaietan ospatua) eta Gorpuzti jaia.
Gaur egungo Gorpuzti jaia antzinako tradizioen ondorengoa da, aspaldian egiten zen prozesioarena; horretan, Lehen Jaunartzea aurreko urtean egiten zuten umeek hartzen zuten parte, jantzi onenez apainduta. Garai hartako argazkietan ikusten denez, Hirukoiztarren apaiztegiko nobizioek ere hartzen zuten parte, baita Algortako herritar gehienek ere.
Jai handia zenez, Portu Zaharreko auzokide guztiek hartzen zuten parte. Etxeak zuritzen zituzten, Udalak emandako kareaz. Auzokideek beraiek apaintzen zituzten etxeak, eta Udaleko langileek auzoa garbitzen zuten.
Etxetxu tabernaren aurreko plaza, dudarik gabe, Portu Zaharreko eraikinik adierazgarriena, Marinelen Kofradiaren eta Nautika Eskolaren antzinako egoitza zen; han jartzen zen aldarea, auzoko emakumeek apainduta.
Azken boladan, Gorpuzti-eguna jaieguna ez denetik, ospakizuna hurrengo igandera aldatu zen eta gaur egun ere horrela egiten da, normalean San Nikolaseko parrokoaren eskutik. Meza Nagusia Biotz Alai abesbatzak ere parte hartzen du. Euripean edo eguzkitan, meza halabeharrez ematen da; baina, eguraldi txarra eginez gero, Etxetxuko atarian ematen da, San Nikolasen beraren begiradapean.
Meza ondoren, Biotz Alai abesbatzak emanaldi bitxia eta informala eskaintzen du: kide guztiak mahai luze batean jesarrita, Portuko auzokideek antolatutako sardina-janak girotzen du. Horrela, oso giro berezia lortzen da, eta partaide guztiak benetako arrantzale-auzoan sentitzen dira lekuaren xarmari, parrillaren usainari eta musikari esker.
Arratsaldean, Etxetxu aurreko plazan bertan, tabernetako terrazak ezarrita, herriko musika kontzertu bat antolatzen da; kontzertuak Portu Zaharreko xarma areagotzen du.
San Nikolas Liburutegiko DVD helduberriak
Jun 16th
Aste honetan, erosketa-saskiak denetarik dakar: dokumentalak, zinema mutua, eta 30, 40, 50 eta 60ko hamarkadetako zinema. Hasiko gara?
“Egipto, Grecia eta Roma artean“, historiazaleentzat 2 DVD: “Herakleión: el templo perdido de los dioses egipcios” eta “Cuando Roma conquistó Egipto”
“Masaje infantil“ familientzat da, jaioberriei masajeak nola eman ikasteko, Mercé Cazes adituaren eskutik.
“La danza“k Pariseko Opera Balletaren entseguen egunerokotasuna erakusten du; ballet hori munduko onenetariko bat da.
“Cómo cocinar tu vida”k zen-filosofia elikaduran nola erabili azaltzen digu; Edward Espe Brown zen-maisuaren sukaldaritza klase baten bidez.
“Sympathy for the devil” Jean-Luc Gordad-ek zuzendutako dokumentala da, 60ko hamarkadaren amaierako kontrakulturari buruzkoa. Horretan oinarrituta, 1968ko Rolling Stones-en grabaketaren prozesua grabatu zuen zuzendariak.
“Rumi: poeta del corazón”ek oso istorio sinestezina kontatzen du: XIII. mendeko poeta mistiko persiar bat Amerikan eta mundu osoan poetarik salduena nola bihurtu zen.
“When you´re strange”: Jim Morrison-i eta The Doors-i buruzko dokumental erakargarria, Johnny Deep-ek kontatua. Nahiz eta ingelesez eta azpititulatuta egon, gaztelaniazko audioaren falta ez da nabaritzen.
“El hundimiento de la casa Usher” 1928. urteko beldurrezko pelikula mutua da, ziur aski Jean Epstein zuzendariaren ezagunena; Edgar Allan Poe-ren ipuinetan oinarrituta dago.
Komediaren eta dramaren artean, “Los alegres vividores” (Richard Vallace, 1938) pelikulak Carleton familiaren gorabeherak kontatzen ditu. Familia hori gezurretik eta maulatik bizitzen ohituta dago.
“La jaula de oro” (Frank Capra) komedia erromantikoa 1931koa da, New York-eko kazetaritzaren munduko parodia, Depresio Handiaren garaikoa. Pelikula horretan Jean Harlow-ek bere burua ezagutzera eman zuen; eta, bitxikeria moduan, Robert Williams aktore protagonista, estreinalditik lau egunera hil zen.
“El lobo de mar” (Michael Curtiz, 1941), Jack London-en ipuin batean oinarrituta, abentura eta misterioa uztartzen dituen pelikula da. Edward G. Robinson-ek itsasoan galdutako bi lagun jasotzen dituen itsasontzi baten kapitaina antzezten du.
Michael Curtiz-en beraren “El halcón del mar” (1940) pelikulan, Errol Flynn bere giroan ikus dezakegu: piratak, ezpatak, kanoikadak… abenturazko zinemaren osagai guztiak.
“Gilda” (1946): ez du iruzkinik behar, ezta?
“Anastasia” (1956) filmak Yul Brynner eta Ingrid Bermang ditu protagonista. Nikolas II. tsarraren alaba 1918. urtean Romanov familiaren exekuziotik bizirik atera al zen?
“El milagro de Anna Sullivan” (1962), benetako gertaeretan oinarrituta dago: irakasle bat neska itsu eta gor bat hezten saiatzen da.
Zartzuela liburutegian
Jun 10th
Zartzuela, Espainiako musika-antzerki genero bat da, opereta espainiarra. Bi alditan garatu zen : Aldi Barrokoan (1650-1790) eta Aro Modernoan (1845-1965). Abestutako eta hitz egindako tarteak nahasten dira. Horretan datza bere berezitasuna. Gehienak gaztelaniaz idatzi ziren, baina batzuk baita katalanez ere. Espainiatik kanpo, Kuba eta Filipinetan izan zuen arrakasta handia zartzuelak.
Artxiboen arabera, uste da Lope de Vega eta Calderon de la Barca izan zirela zartzuelak idatzi zituzten lehenengoak. ” El Golfo de las sirenas ” (1657, Calderon de la Barca) izan zen lehenengo obra.
Gobelako liburutegian azken bolada honetan zartzuelari buruz hainbat bideo erosi ditugu. Zeintzuk diren jakin nahi baduzu klikatu hemen.
Liburu solidarioak Getxon
Jun 2nd
Gaur, ekainak 2, Bigarren Eskuko Liburu Azokaren 6. edizioa hasiko da. Ekimen hori, Getxoko Liburutegi Zerbitzuak antolatuta, hilaren 5era arte egongo da zabalik, Algortako Geltokia plazan. Ohi bezala, bildutako dirua hezkuntza proiektu batean erabiliko da. Aurten, Nikaraguara bideratuko da, Educación Sin Fronteras GKEren bitartez. Azokaren ordutegia honako hau izango da 11:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 21:00etara. Igandean, ekainak 5, goizez irekiko da soilik.
Horrela, lau egunean zehar, bisitariek hainbat gaitako liburuak erosteko aukera izango dute. Salmentan jarriko diren liburuak partikularrek liburutegiei emandakoak dira. Liburu guztiek prezio sinbolikoak izango dituzte, euro bat inguru.
Aurten, 17.000 bat liburu salduko dira, udal liburutegiei emandakoak. Horiek guztiak banan-banan aztertzen dira, liburutegien bildumari zeintzuk gehitu dakizkiokeen erabakitzeko.
Udal liburu-bildumara pasatzen ez diren hainbat liburu interesgarriak gerta daitezke publikoarentzat eta, hori dela eta, udal liburutegiek saltzea erabaki zuten. Horrela sortu zen Bigarren Eskuko Liburu Azoka.
Aurreko ekitaldian 13.000 bat liburu saldu ziren bertan eta onarpen zabala izan zuen ekimen hori.
