Gobela, San Nikolas, Villamonte
Atal orokorra
Dickens 200 urte geroago
May 8th
Dickens 1812. urtean jaio zen. Armadako diruzaintzako enplegatu baten semea, bigarrena zortzi anai-arreben artean. Haurtzaroko atsekabeek eragin handia izan zuten bere obran. Haurtzaroko lotsak gogoan izan zituen beti. 1823an Londresa joan zen bizitzera bere familiarekin batera. Aita kartzelan sartu zuten eta betun lantegi batean lan egin behar izan zuen hamabi urte zituela. 1827an notario baten bulegoan hasi zen lanean, eta ondoren Morning Herald egunkarian takigrafo gisa familia aurrera ateratzeko.
Bere liburuetan, garai hartako injustizia eta gehiegikeriak salatu zituen Dickensek. Oso behatzaile zorrotza, bere ibilera guztiak, Londreseko auzoetan, bere barruan gordetzen zituen. Umeak bere liburuen heroiak bihurtu ziren. Bertan, pobrezia, tratu txarrak, heriotza eta ezbeharrak adierazten ziren.
Gaur egun, 200 urte geroago, gure munduak, zoritxarrez, antza handia dauka, Dickensen liburuetan agertzen denarekin: langileen egoera, lukurreria, aberatsen eta txiroen arteko ezberdintasuna, etab.
Hemen daukazue beste idazleek idatzitako literatura selekzio bat; liburu hauetan umeek Dickesen protagonistak gogorarazten dizkigute, Dickensen obretan ezagutu genituenak.
San Nikolas plaza atzo eta gaur
Apr 27th
Egun hauetan Getxoko Liburu Azoka bisitatu baduzu, ziur aski “San Nikolas plaza atzo eta gaur” izeneko erakusketa ikusi duzu. Baina, badaezpada, erakutsitako argarzki gehienak hemen eskaintzen dizkizugu, zeuk ere gozatu ahal izateko. Plazaren aurrealdean dagoen eraikin aterpeduna XIX. mendearen amaiarakoa da. Udaletxea eta eskola izan zen, eta geroago, epai-etxea. Gaur egun San Nikolaseko Liburutegia dago bertan
Martxoak 21: Arrazakeriaren kontrako nazioarteko eguna
Mar 22nd
Getxoko Udalak, Getxoko Etorkinak Plataforma osatzen duten elkarteekin batera, eta CEAR Euskadi eta SOS Arrazakeria Bizkaia elkarteen parte-hartzearekin, aurten ere, martxoaren 21ean, Arraza Diskriminazioaren aurkako Nazioateko Eguna ospatuko du, honako lemapean: “ANIZTASUNAREN ALDE, DISKRIMINAZIOAREN AURKA”. Horretarako, hainbat ekitalde antolatu dituzte, haien artean “ZUBIAK 2012″: aniztasunaren aldeko, arrazakeriaren kontrako film laburren lehiaketa.
ZUBIAK, bere ibilbideko lehenengo urtean, kalitate handiko lanak jaso ditu, hainbat herrialdeetatik etorrita. Horietan, migrazioekin, asilo eta babesarekin, elakrbizitzarekin, legeekin, arrazakeriarekin eta indarkeria eta diskriminazioarekin lotutako gaiekin heltzen zaie.
Lehiaketarako hautatutako film laburren proiekzioak: astearte eta asteazkena, martxoak 27 eta 28, Kultur Etxean (Villamonte A-8, Algorta) 19:30-21:30 Film laburri hoberena bozkatuko da publikoaren saria erabakitzeko.
Sari-banaketa eta film labur irabazleen proiekzioa: Ostirala, martxoak 30, Andres Isasi Musika Eskolan (Las Mercedes 6, Areeta) 19:30-21:00, Sariak eta proiekzioak ; 21:30: EL HAVRE proiekzioa (zuzendaria, Aki Kaurismäki) (Prezio publikoa: 2,90 € ; proiekzioetara bertaratzen direnak: doaneko gonbidapena).
Gainera, gai horri buruzko zinema interesatzen bazaizu, Getxoko Liburutegiek egindako Gidan proposatzen ditugun film eta liburuak ikustera gonbidatzen zaitugu. Gida lotura honetan dago.
Igarkizunak
Mar 12th
“Igarkizunak” (“Enigmak”) da. Sorta txiki bat daukazu hemen. Non edo eskuragarri dauden jakiteko, klikatu hurrengo izenburu edo autoreen zerrendan:
Humberto Eco “El nombre de la rosa”; Luis García Jambrina “El manuscrito de nieve”; Antonio Gómez Rufo “La abadía de los crímenes”; Toti Martinez de Lezea “La universal”;Matthew Pearl “La sombra de Poe”; Javier Sierra “La cena secreta”… etb.
Zinema musikala
Mar 6th
Zinema musikala genero zinematografikoa da. Horretan pelikulek badaukate eten bat garapenean, interpretazio musikalak koreografiarekin batera sartzeko. ez dago beste generorik hau bezain amerikarra, ezta western-a bera ere. “El cantante de jazz” izan zen lehenengo pelikula musikala. Musikala apurka-apurka puri-purian jarri zen eta 1929an Harry Beaumontek “La melodía de Broadway“rekin Oscarra lortu zuen. 30eko hamarkadan genero hau zinema beltzarekin batera publikoaren gogokoena bihurtu zen.
40ko hamarkadan Gene Kelly ospetsua agertu zen, eta berarekin musikala zinemaren gorenean kokatu zen. adibide gisa “Un día en Nueva York” dugu. Filmazioak kalera atera ziren ata musikalak adin-nagusitasuna eskuratu zuen. 50eko eta 60ko hamarkadetan modan jarraitu zuen, Elvis Presley, Frank Sinatra, eta Vicente Minellirekin, besteak beste. Paregabeko pelikukak egin ziren: “West side story“, “Cantando bajo la lluvia“, “Un americano en Paris“, “Mary Poppins” eta abar. Hurrengo hiru hamarkadetan zinema musikala indargabetu egin zen, publikoak eta produktoreek alde batera utzi zutelako. Garai horretako salbuespena Bob Fosse zen. Berari esker “Cabaret” eta “All that jazz“.
1996an eta Alan Parkerren eskutik, “Evita” pelikularekin, generoa berpiztu egin zen. Pixka bat geroago, arrakasta handiarekin “Moulin Rouge“estreinatu zen. “High school music“ek, “La sirenita“k, “Mamma mia“k edota “La bella y la bestia“k generoak gaur egun duen osasun ona erakusten digute. Getxoko liburutegietan dauden pelikulak ikusi nahi badituzu sakatu hemen.
Zein eder Mona!
Mar 1st
Madonna – Monna – Mona… gaur egunera arte pentsatzen zen Mona Lisa-ren bi erretratu zeudela: jatorrizkoa, Leonardo Da Vinci-rena eta Marcel Duchamp-ena, margolari dadaistarena. Azken honek aurreko maisulanaren parodia egin zuen postal baten eta izenburu probokatzailea jarri zion: LHOOQ. Frantsesez letreiatua hurrengo soinua izango luke “elle a chaud au cul”, hitzez hitzeko itzulpena: hark sua du ipurdian, hau da, bero-bero dagoela.
Honek bide eman zion POR ART estiloari. Duchamp-ek “apropiacionismo” deritzona egiten du, hots, lan batez jabetzen da, klasiko batez gehienetan, eta beste berri bat sortzen du, baina bertsio hausle baten ikuspuntutik.
Duela gutxi, Madrilgo Prado museoan Mona Lisa-ren erretratu berri bat dagoen albistearekin gosaldu genuen: Leonardo-ren adinkidea eta garaikidea.
Adituen arabera, zalantzarik gabe, Da Vinci-ren tailerrean egindako artelan bat da, aurrekoaren dizipulo batek eginda segur aski. Horretarako jo behar izan dute “expertizaje” teknikara; hau, artelan ezezagunak, egile, eskola edo mugimendu zehatz bati esleitzean datza. Teknika berri eta sofistikatuei esker ondorio ausartetara ailegatzen dira.
Orain dagokion galdera zera da: zenbat denbora eman behar da irribarre berri bat agertzeko jatorrizkoarekin lehiatzeko?
Aurrean esandakoarekin, bakarrik Getxoko liburutegien erabiltzaileen interesa piztu nahi dugu, zeinen gordailuetan arte-altxor imprimatuak eta ikus-entzunezkoak gordetzen baitira: Rafael, Rembrand, Caravaggio, El Bosco, Goya, Miguel Angel, Gauguin, Delacroix, Giotto, Durero…horietato batzuk baino ez dira.
Gure irtenberriak (otsaila)
Feb 29th
Gobelako, San Nikolaseko edo Villamonteko liburutegietan dauden, eskuragarri dauden edo itxaron-zerrendan izena eman behar duzun, kontsultatu gure katalogoa. Azkenik, urtarrilan izenburu sartu berri guztiak (liburuak, ikus-entzunezkoak zein CDak) ikusi nahi badituzu, klikatu hemen
Krisiari buruzko ikuspuntu ordezkoak
Feb 15th
Krisia, atzerapena, crack-a, liberalismoa, gastuaren murrizketa, zor publikoa, shock-a… Egunero mota horretako hitzekin bonbardatzen gaituzte, aurretik guretzat arrotzat diren hitzekin, ekonomialarien munduari zegozkiolako, baina, azken bolada honetan, dena zipriztintzen dutenak, nahitaez.
Hainbat liburu eta pelikula bildu ditugu, guztiak krisiari buruzkoak, baina guztiek beste ikuspuntu batzuk eskaintzen dizkigutenak, ofizialak ez direnak. Gure asmoa zera da: krisiari buruz hitz egiten dutenean zertaz ari diren, baita zeintzuk diren horren arrazoi eta ondorioak ere jakinaraztea… irakurri edo ikusi ondoren, bakoitzak hausnartzeko eta bere ondorio propioak ateratzeko. Guztiak Getxoko Liburutegietan dituzu eskuragarri (azalan dagoen gezian klikatu erabilgarritasuna jakiteko).
Naomi Klein-ek “La doctrina del shock” liburuan (dokumentala ere badago) zera defendatzen du: boteretsuak shock (larrialdi) egoera bat sortu edota horretaz baliatzen saiatzen dira, lege neurriak eta erabaki ekonomikoak onartzeko; erabaki horiek, beste une batean onartuezinak izaten dira gogorregiak direlako, baina shock-a aitzakia hartuta… Hala ere, estrategia hori eraitsi daiteke: jendea jakinaren gainean dagoenean, politika horrek nora eramango gaituen dakienean, ez dagoela ados erabaki ahal du eta, horrela, estrategia agerian geratzen da.
Beraz, komeni zaigu gaurko egoera ekonomikoaz konturatzea, eztabaidatzea, eta gure izaera kritikoa garatzea, ez duzu uste?
Proposatzen dizkizuegun liburu eta pelikulez aparte, oso blog interesgarri batzuk ere badaude; adibidez: “No le digas a mi madre que trabajo en Bolsa”, Francisco Álvarez ekonomialariarena; “La Bolsa y la vida” izeneko irrati-tartean ere entzun dezakezu (larunbatero, 10:00etan), Radio Nazionaleko “No es un día cualquiera” irrati-saioan.
Orlando furioso
Feb 10th
Kontratenorraren ahotsa ez da funtsean garbia, airea laringearen bidez ateratzen da, nota faltsuak sortuz. Horri falsettoan kantatzea deitzen zaio eta teknika konplexu bat menperatzean datza, zeren eta abeslariak soinu guztiak modulatu eta eraldatu egin behar dituen, eta nota grabeak nahiz agudoak beti geratzen dira ezkutatuta.
Adituek diotenez, ez dira doinu puruak, baizik eta gozakaiztuak (faltsuak).
Emaitza oso interesgarria da: pentsa dezagun gizon bat emakume ahots batekin kantatzen. Arraroa hasieratik bukaeraraino!
Aurrean aipatu dugun guztiak badu zerikusirik “castrati” izeneko haurrekin. Horiei euren atributuak mozten zizkieten, ahots zuria eta gardena gordetzeko asmotan.
Konpositore barrokoek, Antonio Vivaldi adibidez, hainbat opera konposatu zituzten ahots zurientzat, baina XIX. mendea hasi bezain laster gainbeheran erori ziren; ahots argiaren eta garbiaren erabilerak bilakaera izan zuen eta mota horretako kantuen zaletasunak ere bai.
Gaur egun, arraroa iruditzen zaigu doinu horiek izan zuten onarpena eta prestigioa eta nerabe askok jasan zuten, euren gorputzetan, sarraskia (egia bada ere, gutxi ziren benetan arrakasta lortu zutenak). Baina opera horiek ez dira galdu eta asko gorde egin dira ahots sakoneko emakume abeslari, mezzo-soprano eta kontratenorreen errepertorioetan. Horren adibide da Carlos Mena, gasteiztar tenorra, Bilbon egongo dena abesten kontratenorren ahotsaren goren unea gogorarazten.
Maiteminduentzako liburuak
Feb 6th
Egun batzuk barru, otsailaren 14an hain zuzen, Maiteminduen Eguna ospatzen da. Ez dugu inolako kontsumismorik bultzatu nahi, ezta inork sentimendu zintzo honen bidez negozioa egitea ere. Gurea oso bestelakoa da: liburuak eta irakurgai onak.
Titulu batzuk gogorarazi besterik ez dugu nahi; umeentzakoak eman arren, haien azal samurraren azpian, benetan mamitsuak dira.
Kolore anitzeko istorioak dira, zure maiteari… edo maiteminduta dauden lagun batzuei oparitzekoak. Istorio hunkigarriak, irribarre egitekoak, konpartitzekoak…
Liburu sorta txiki bat baino ez da. Baina amodiozko eleberri bat irakurri edo pelikula erromantiko bat ikusi nahi baduzu, egin klik loturan (edo apalategietan bertan bilatu bihotz gorriaren irudia), Getxoko Liburutegietan eskurragarri dauzkagun guztia ikusteko. Eta amodioari buruzko ipuinen iradokizuna gustukoa baduzu, beste lotura honek lagunduko zaitu.
